Meftun ŞENGÜN | Kişisel...

Tirebolu Tarihi Evleri ile Dikkat Çekiyor

Hayatımızda hep böyle olmamış mıdır? ilk gittiğimiz ve geçtiğimiz kentin evlerine bakarız. Sonra sokaklarına. Çünkü sessiz, dilsiz kentin ilk konuşanı onlardır.

Tirebolu tabelasını gördüğümüzde aklımıza bunlar geliyor. Tirebolu, bir sahil kasabası. Trabzon ile Giresun arasında. İlçenin tarihi milattan önce yedinci yüzyıla kadar dayanıyor. 18 ve 19.'uncu yüzyıllardan kalma eserleri ile dikkat çekiyor.

Bunların başında Saint Jean ve Bedrama kaleleri, tarihi hamamı ve çeşmelerinin yanında sayıları yüz elliye yakın tarihi evleri geliyor. Otobüsle ya da özel aracınızla Tirebolu'dan geçmek başka, orada durup bir soluk almak başka. Biz soluk almayı seçtik ve kendimizi hiç bilmediğimiz Tirebolu'nun kucağına attık.

Dışarıdan ketum ve soğuk bir kent havası veren Tirebolu, kendinizi ona açtığınızda sizi tarihiyle selamlıyor. Belki Karadeniz'in en eski evlerine sahip sahil kasabalarından biri. Uzun uzadıya sokaklarını dolaşırken kendinizi zaman yolculuğuna çıkmış gibi hissediyorsunuz. Sanki farklı bir yerde geziyormuşsunuz hissine kapılıveriyorsunuz. Eğer yürüme alışkanlığınız yoksa, yürümekten ve başınızı sürekli dik durmaktan yorulabilirsiniz.

Çünkü Tirebolu, yüz elliye yakın eski eviyle Karadeniz sahil kesiminde tek olma özelliğini gösteriyor. Neredeyse yüz elli iki yüz yaşında tarihe sahip bu evler, Tirebolu'nun doğal görüntüsüyle o kadar güzel uyum sağlamış ki, aklınıza o an Safranbolu geliyor. Orada da, doğal örtü, doğal mimariyle el ele, kol kola. Şehrin doğu tarafında yer alan Çatal mevkiinden Yeniköy mevkiine kadar bu evlerin en güzel örneklerini rahatlıkla izleyebilir, sahilden yukarıya doğru tırmandıkça eski evlerin Tirebolu'nun geçmişten kalan en büyük mirası olduğunu ve bunun neden önemsiz gibi algılandığını düşünüyorsunuz?

Çünkü; ilgisizliğin sonucu bu evler atıl durumda kendileri için verilecek kararı bekliyor. Bazı ev sahipleri restorasyon çalışmaları için ilgili yerlere başvurmuş. Bazıları ise bakım- onarım çalışmaları için çıkan pürüzlerden bahsediyor. Fakat Tirebolu halkı, çok modem bir istekte bulunuyor: "Bu evleri turizme açın" Bu beklenti gerçekleşir mi, gerçekleşmez mi bilinmez ama yapılması gereken en acil iş, bu evler için restorasyon çalışmalarını bir an önce başlatmak.

Şengün,M.

*Bu yazı daha önce Trabzon, Kültür, Sanat ve Yaşam Dergisi'nde (9.sayı) yayımlanmıştır.